Ongeveer een maand voordat de voorverkoop van Niemandsland begon kreeg ik een e-mail van een zekere Ellie. Zij was de directiesecretaresse van André die op zijn beurt weer de directeur was (en nog steeds is) van de ICT-afdeling van het UWV. Ze hadden het lumineuze idee gevat om het fonkelnieuwe boek als eindejaarscadeau te geven aan de hele afdeling. Ongeveer 250 exemplaren. Ze vroeg of we de mogelijkheden konden bespreken. Dat kon wat mij betreft wel.

In een telefoongesprek vertelde ze dat André mijn gedichten altijd gebruikte tijdens zijn tweewekelijkse ‘stand-ups’ (bedrijfspresentaties, red). Een man met visie en vooral ook met een goede smaak, dat was wat mij betreft al snel duidelijk. Het lijkt me niet nodig om het telefoongesprek woord voor woord uit te schrijven, maar Niemandsland werd inderdaad het eindejaarscadeau en Tim en ik gingen op de dag van Andrés eindejaarsconferentie langs om de boeken te signeren voor wie dat wilde.

Tim en ik bereidden ons voor op een dodelijk saaie speech met grafieken, cijfers en al dan niet behaalde jaardoelen. Niets bleek echter minder waar. De eindejaarsconferentie was naast informatief vooral ook een heus creatief spektakel met veel aandacht voor de medewerkers van Andrés afdeling. Na afloop signeerden Tim en ik onze polsen lam. Waaronder het exemplaar voor Stef.

Wie is Stef, vraag je je af? Stef is een cyberexpert die is afgestudeerd op ingewikkelde dingen. Een leuke jongeman, aan wie ik snel merkte dat zijn hersenen op de juiste plek zaten en dat hij behoorlijk bevlogen was over zijn vakgebied.

Een paar weken na het signeerfeest kreeg ik weer een e-mail. Dit keer met een ander verzoek. André en Stef zaten al een tijd met een probleem: cybersecurity is een vakgebied dat uit elkaar knalt van dreigingen, regeltjes en waarschuwingen. En mensen weten dat deze digitale risico’s bestaan, maar er wordt doorgaans weinig naar gehandeld. Wat jaarlijks miljoenen tot miljarden euro’s aan schade oplevert.

Uitleggen, waarschuwen en informeren middels kurkdroge e-learnings leverde minimaal effect op, was hun ervaring. Maar mijn gedichten die André gebruikte tijdens zijn stand-ups bleven wél hangen. Mensen bewustmaken van digitale risico’s moest niet door het delen van kennis, dachten zij, maar door de risico’s voelbaar én zichtbaar te maken zodat abstracte kennis gaat leven. Door gedichten met illustraties, bijvoorbeeld. Ter lering én vermaak.

Het klonk mij als een belachelijk en misschien zelfs een krankzinnig idee: gedichten gaan schrijven over onderwerpen als sterke wachtwoorden, phishingmails en het uitvoeren van updates. Wat ga je daar in hemelsnaam over schrijven? Ik bedankte hen vriendelijk en veegde het plan van tafel. Maar misschien kwam dat ook wel omdat ik dacht (of bang was) niet aan hun verwachtingen te kunnen voldoen.

In de weken na het gesprek kreeg ik meerdere keren te maken met dingen als ‘verdachte inlogpogingen’ op mijn mail- en socialmedia-accounts, en Instagramaccounts die mijn profiel imiteerden en vanuit ‘mijn naam’ volgers begonnen te benaderen om voor mij onduidelijke redenen. Ik kreeg het er bij tijd en wijlen Spaans benauwd van. Door deze incidenten begreep ik de urgentie van het onderwerp en besloot ik samen met Tim nog eens met André, Stef om tafel te gaan. Na een goed gesprek over het onderwerp en een eerste brainstorm besloten we te beginnen aan iets wat nog nooit eerder gedaan was: een geïllustreerde gedichtenbundel maken over cybersecurity.

Vanaf mei 2024 werkten Tim en ik samen met Stef en André in het diepste geheim 14 maanden aan dit revolutionaire boek. Het concept van phishing legden we uit door het te vergelijken met de heks van Hans & Grietje. Het gevaar van verouderde computersystemen door het niet uitvoeren van updates vergeleken we met een oudere dame met Alzheimer. We maakten van mensen marionetten die bespeeld worden door de psychologische trucjes van cybercriminelen en we vergeleken sterke wachtwoorden met ninja’s. Ondanks dat ik er in het begin geen heil in zag en dat ik me afvroeg of ik op deze manier kon werken, is dit misschien wel het project geworden waar ik in mijn carrière het meest trots op ben. Omdat ik de uitdaging ben aangegaan. En omdat het boek naar mijn mening maatschappelijk ontzettend relevant is. Maar, ik ga niet vals bescheiden doen: óók gewoon omdat het een ontzettend vet boek geworden is.

---